İSTANBUL TRAFİĞİ
Bu haftaki yazımda,geçen ay içinde Avustralya ve Yeni Zelanda”yı içeren gezinin notlarını yazacak,kent kültürünün önemini belirtecek,18. yüzyılda kurulan iki ülkenin başta türban olmak üzere birçok sorunu nasıl aştığını,güncel olarak Yeni Zelanda”da işsizliğin eksilerde Avustralya”da ise ancak %2 civarında olduğundan söz açacaktım.
Ancak bu yazılarımı ileriki günlere bırakarak Cumhuriyet Gazetesinin 19 Şubat tarihli sayısında trafik ile ilgili bir yazısı yine o çok güncel büyük sorunu gündeme getirdi.Sn. Gökçe Uygun anılan yazısında öncelikle İSTANBULDA BİR TRAFİK BAKANLIĞI KURULMASINDAN söz açıp odak noktaları ve satır başları ile,aşağıda belirtilen çözüm yollarını önermektedir.Aslında Trafik Bakanlığı yerine daha etkin ve daha gerçekçi çözüm yolları İTO ilgili Meslek Komitesine ve Sn. ikinci başkan İbrahim Çağlar”a verdiğim raporda ayrıntılı olarak açıklanmıştı.Raporu aşağıda odak noktaları ile açıklıyorum.
Öncelikle, Sn. gökçe Uygun”un araştırmasını şöylece özetleyebiliriz:
a) Acilen bir Trafik Bakanlığı kurulmalı,ehliyetler bu Bakanlık tarafından verilmeli
b) Üniversitelerde trafik ve ulaşım mühendisliği fakülteleri kurulmalı
c) Boğaz köprülerinin orta şeritleri hızlı tramvaylara ayrılmalı
d) Her iki yakada otoparklı transfer merkezleri kurulmalı. Yine her iki yakaya kurulacak mini iskelelerle deniz taksi projesi devreye alınmalı
e) Büyük alışveriş merkezlerinin AB ülkelerinde olduğu gibi kentin er az 20 km. dışında kurulmalı,bu hiper ve süper merkezler Trafik Bakanlığını ya da ( bizim önerimize göre İstanbul Trafiğini Düzenleme Kurumu-İTDK) İDTK nın izni olmadan hiçbir gros market kurulmamalı.
f) Şehir içinde garaj ve depo amaçlı yerlere izin verilmemeli.Gümrükler ,nakliye ambarları ve TIR garajları kent dışına çıkarılmalı
g) Şehir merkezleri ,ana arterler ve otoyollara 07.00-23.00 saatlerinde binek araç ve kamyonet ile TIR benzeri araçlar girmemeli.
Bu ve buna benzer birçok önlem aşağıda özetleyeceğimiz raporda belirtilmiştir.
1- İstanbul’un trafik sorunu: İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan “Sayılarla İstanbul” kitabında belirtilen istatistiki rakamlara göre ve güncel uygulama kabul edilerek bugünkü nüfus 17 milyonu aşmış gözüküyor. Ayrıca, 20 bini aşkın tinerci çocuk, 100 bine yakın işportacı ve buna paralel her mahallede işlenen başta kapkaç olmak üzere suç oranları ve bunun yansıması olarak gerekli veya gereksiz inşaatlar, yol çalışmaları İstanbul trafiğini büyük ölçüde aksatmaktadır.
İstanbul’a göç ve nüfus sorunu bir devlet politikası olduğundan İTO olarak bizim yapabileceğimiz olay trafik sorununa yardımcı olmaktır. Gerçekten İstanbul trafiği bugün içinden çıkılmaz bir görünüm arz etmektedir. Yapılan son çalışmalara metro hatları uygulamasına rağmen, sabahları işe gelmek ve akşam evine sağlıklı dönmek İstanbul insanının birinci ve yaşamsal sorunu olmaktadır.
Çok kısa hatlarıyla trafik keşmekeşine çözüm bulmak için neler yapılabilir? Yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla öncelikle bu konuda yani İstanbul’da trafik sorununu çözümleyecek bir kurul oluşturulmalıdır. Bu kurul Ticaret Odası, Belediye, Vilayet ve Emniyet Birimlerinin katılacağı istişari mahiyette olmayan, fakat yaptırım gücü ve uygulanabilirlik fonksiyonu bulunan bir kuruluş olmalıdır. Kuruluş yasa hükümlerine göre tüzük ve yönetmelikleri hazırlanarak en kısa zamanda göreve başlamalıdır.
Kurulun yapacağı işler:Yukarıda belirlenen yasal çerçevede yaptırım gücü olan kurul bize göre öncelikle acilen şu önlemleri almalıdır:
a-Mesai saatleri içinde İstanbul trafiğine hiçbir servis çıkmamalıdır. Okul, şirketler, fabrikalar, kamu kurum ve kuruluşları, askeriye ve buna benzer birçok birimlerin servisleri İstanbul trafiği keşmekeşinin birinci sebebidir. Şehir merkezinin dışında örneğin; Küçükçekmece, Avcılar, Pendik vs. gibi okul, fabrika ve işletme vs. de bu servisler düşünülebilir. Ama şehrin merkezine servisle girilmesi kesinlikle yasaklanmalıdır. Bu konuda ilgili Meslek Komitesi’nin teklifiyle bir uygulama taslağı hazırlanıp, Meclisin onayına sunulmalıdır.
b-Belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluş hizmetleri mesai saatlerinin dışında yapılmalıdır: Örneğin; çöp taşıma, yolların temizlenmesi ve buna benzer işlemler ancak gece yarısından sonra yapılmalıdır. Doğal olarak trafiği ençok engelleyen işler yol yapım çalışmalarıdır. Özellikle bu konuda Kurulun büyük bir yaptırım gücü olmalıdır.
c-Nakliye ve büyük vasıta taşımacılığı mutlaka ve mutlaka mesai saatinin bitiminde veya gece yarısından sonra yapılmalıdır. Şehir merkezine kesinlikle Tır kamyonu sokulmamalıdır.
d-Orta ve uzun vadede kesin olarak park yerleri yapılmalı, ana arterlerde park yapılması kesinlikle önlenmelidir.
e-Kavşaklar ve alt geçitler yapılarak trafik işaretleri minimale indirilmelidir.
Tek ve Çift Plaka Uygulaması:
İstanbul trafiğine çözüm getirmek, sivil toplum örgütü olarak Odamızın yapacağı en önemli kamusal bir girişimdir. Yukarıda odak noktalarıyla açıklanan önlemlerin dışında bizce kesin çözüm, özel araçlarda tek ve çift plaka uygulanmasıdır. İdare hukukunun regizisyon prensibi uygulanırsa bu önlemin yasal kılıfı hazırlanmış olur. Avrupa’nın birkaç kentinde bu uygulama başarıya ulaşmıştır. Önemli olan İstanbul’a çok rahat bir nefes aldıracak bu girişime Odamızın sahip çıkmasıdır.
Kent Merkezine Özel Araçların Sokulmaması:
Odamız kanalıyla yapılması gereken diğer bir önlem de; 5174 sayılı yasa’nın verdiği yetkiye dayanarak devlet kademesine bu konuda tekliflerde bulunmaktır. Bu önlem uygulamaya geçilirse kent trafiği büyük ölçüde rahatlayacak ve Oda’mız bu konuda öncülük yapmış olacaktır.
Sonuç olarak bu ve buna benzer önlemler paketinin İş Programında yer alması önemli bir uygulamanın başlatılmasıdır.
İstanbul bu günkü trafik düzenlemesiyle bir korku filmi gibidir.En önemli ve acıl sorun yukarıda belirtilen önerilere göre İSTANBUL TRAFİĞİNİ YENİDEN DÜZENLENMESİDİR.
Kanıma göre,güncel olarak Trafik Düzenlemesinde yetkili UKOME ( Ulaştırma Koordinasyon Merkezi) tam işlevini göstermemektedir. Bunun nedeni bu kurumun gerekli yetkileri olmaması ,istenen kanun ve tüzüklerle donatılmamaşıdır.
İstanbul acilen trafiğe bir çözüm beklemektedir.
Münir Göker